Món tặng dễ gây dị ứng, kiêng kỵ hoặc bất tiện

Ba bài trước nói mấy món nên tránh khi tặng sếp, quy định công ty về quà tặng, và ranh giới giữa quà với hối lộ. Bài này nói một nhóm khác: món không sai gì về ý, nhưng người nhận không dùng được.

Không ai nói ra, và món quà đó nằm trong tủ hoặc chuyển sang nhà khác ngay tuần sau.

Đồ ăn: nhóm dễ hỏng nhất

• Dị ứng là chuyện sức khoẻ thật: hải sản, đậu phộng, sữa, trứng, gluten — có người phản ứng nặng.
• Người ăn chay, ăn kiêng theo tôn giáo thì nhiều món quen với mình lại không dùng được.
• Người đang điều trị bệnh có thể phải kiêng đường, muối, chất béo theo chỉ định của bác sĩ.
• Không đoán theo vẻ ngoài — người ăn chay hay dị ứng không có dấu hiệu gì để nhìn.
• Hỏi một câu là xong: "anh chị có kiêng gì không ạ" — không ai thấy phiền vì câu này.

Rượu bia và thuốc lá

• Nhiều người không uống vì sức khoẻ, vì tôn giáo, hoặc vì đã bỏ.
• Tặng rượu cho người từng có vấn đề với rượu là chuyện gây tổn thương thật.
• Người lái xe nhiều cũng thường không muốn nhận.
• Chưa biết chắc thì chọn món khác; đây không phải chỗ để thử.

Hàng dễ hỏng

1. Đồ tươi cần tủ lạnh mà người nhận đang ở cơ quan cả ngày.
2. Hoa tươi cắt cành khi người ta sắp đi công tác.
3. Bánh trái hạn ngắn tặng số lượng lớn — ăn không kịp thì phải bỏ.
4. Hỏi trước hoặc gửi tới nhà thay vì tới văn phòng.
5. Ghi rõ hạn dùng và cách bảo quản, đừng để người ta phải đoán.

Đồ cồng kềnh

• Người nhận có thể đi xe máy, hoặc phải bắt xe về — món to là gánh nặng thật.
• Giỏ quà lớn ở tiệc cuối năm khiến người ta phải ôm cả buổi.
• Đề nghị gửi tới tận nhà nếu món to, và hỏi trước địa chỉ.
• Món nhỏ mà chất lượng hầu như luôn được đón nhận tốt hơn.

🔴 Cây và vật nuôi

• Không tặng vật nuôi khi chưa hỏi — đây là một sinh mạng và một cam kết nhiều năm, không phải món quà.
• Người nhận có thể dị ứng lông, ở nhà thuê không được nuôi, hoặc đơn giản là không muốn.
• Cây cảnh cũng cần chăm; người hay đi công tác nhận cây là nhận thêm một việc.
• Nhà có trẻ nhỏ hoặc thú nuôi thì một số loại cây không phù hợp — hỏi người bán về loại mình định tặng.
• Muốn tặng cây thì chọn loại dễ sống và nói rõ cách chăm.

Mấy món khác hay gây khó

• Đồ có mùi mạnh: nến thơm, tinh dầu, nước hoa — gu mùi rất riêng, và có người nhạy mùi.
• Mỹ phẩm dùng trên da: nguy cơ kích ứng, và cũng là chuyện riêng tư.
• Quần áo: cỡ sai thì người nhận phải đi đổi.
• Thiết bị cần cài đặt phức tạp tặng người không rành công nghệ.
• Đồ có yếu tố tín ngưỡng khi chưa biết người nhận theo gì.
• Món in tên hoặc khắc chữ — không đổi trả được nếu sai.

Khi tặng số lượng lớn cho cả công ty

• Chọn món trung tính nhất vì mình không thể hỏi hết từng người.
• Ghi rõ thành phần trên bao bì — cái này giải quyết phần lớn rủi ro dị ứng.
• Có vài phần thay thế cho người ăn chay hoặc kiêng.
• Đừng gói kèm rượu vào giỏ chung, tách riêng cho ai nhận.
• Hỏi bộ phận nhân sự, họ thường nắm được các yêu cầu đặc biệt trong công ty.

Cách hỏi mà không mất hay

• Hỏi qua thư ký hoặc người thân cận nếu ngại hỏi thẳng.
• Hỏi chung cả nhóm một lần: "phòng mình có ai kiêng gì không để em đặt cho đúng".
• Chuẩn bị phương án dự phòng: một hai món trung tính cho người có yêu cầu riêng.
• Ghi lại cho năm sau — hỏi một lần dùng được nhiều năm.

Khi đã lỡ tặng món không hợp

• Người nhận thường không nói, nên đừng chờ họ báo.
• Biết được thì nói một câu nhẹ: "em không biết, anh chị cứ chuyển cho ai cần nhé."
• Cho phép họ xử lý thoải mái là cách gỡ tốt nhất.
• Ghi lại để lần sau khỏi lặp, và đừng áy náy quá lâu.

Nhóm gần như luôn an toàn

Đồ dùng văn phòng chất lượng tốt, sổ và bút, trà loại phổ thông, món ăn đóng gói có ghi rõ thành phần — mấy thứ này ít khi sai.

Và an toàn nhất vẫn là hỏi một câu trước khi mua. Nó tốn ba mươi giây, và tránh được việc món quà của mình thành gánh nặng cho người nhận.

Câu hỏi thường gặp