Tặng sếp theo dịp: mỗi dịp một mức, đừng dùng chung một món
Quà tặng sếp hỏng ở chỗ không hợp dịp nhiều hơn ở chỗ không đủ đắt. Cùng một món, tặng dịp này thì vừa vặn, tặng dịp khác thì thành nặng nề hoặc thành hời hợt.
Bài này phân theo dịp trong năm.
Nguyên tắc chung trước đã
- Không nên đắt tới mức người nhận thấy khó xử. Món quá đắt đặt người nhận vào thế phải đáp lại, hoặc tệ hơn là phải suy nghĩ về động cơ. Đây là lỗi phổ biến nhất.
- Không nên rẻ tới mức trông như cho có, nhất là khi cả phòng cùng tặng và người ta so sánh.
- Đóng gói chỉn chu — với quà công sở thì cách trao và cách gói ảnh hưởng tới cảm nhận nhiều hơn giá trị món.
Tết — dịp lớn nhất
Đây là dịp tặng phổ biến nhất và cũng dễ nhất, vì nó có sẵn khuôn: quà Tết là chuyện bình thường, ai cũng tặng, không ai thấy lạ.
- Tặng sớm hơn sát Tết — mấy ngày cuối ai cũng bận và quà dễ bị nhận vội.
- Món mang ý nghĩa năm mới hợp hơn món mang tính cá nhân.
- Nếu cả phòng cùng tặng thì nên thống nhất mức, tránh cảnh người tặng đắt người tặng rẻ.
Sinh nhật — nên nhẹ
Dịp này mang tính cá nhân hơn nên mức nên nhẹ hơn Tết. Món đắt trong dịp sinh nhật dễ bị hiểu là muốn tạo quan hệ riêng, và đó là điều nhiều người tránh trong môi trường công sở.
Cách nhiều nơi làm: cả phòng cùng góp một món chung. Vừa nhẹ nhàng vừa không ai phải cân nhắc mức riêng.
Thăng chức, kỷ niệm công ty
Đây là dịp mà món mang tính chúc mừng và đánh dấu hợp hơn món tiêu dùng — vật lưu niệm, món để bàn làm việc, hoặc thứ liên quan tới cột mốc đó.
Lưu ý: món để bàn làm việc nên nhỏ gọn, như đã nói ở bài riêng về đồ để bàn. Sếp cũng có bàn làm việc và cũng không có nhiều chỗ.
Cảm ơn sau một việc cụ thể
Đây là dịp tế nhị nhất và cần cẩn thận nhất.
Nếu là cảm ơn sau khi được giúp trong công việc, món quà nên nhỏ và mang tính tượng trưng. Món có giá trị đáng kể trong tình huống này dễ bị hiểu sai, và ở nhiều nơi làm việc còn vướng quy định nội bộ.
Nhiều người chọn cách khác hẳn: một lời cảm ơn cụ thể và công khai, nói rõ đã được giúp gì, trước mặt người khác. Với nhiều người nhận, điều đó có giá trị hơn một món quà.
Nghỉ hưu hoặc chuyển công tác
Dịp này cho phép món có ý nghĩa lâu dài hơn — thứ để giữ và để nhớ. Đây cũng là dịp mà quà tập thể kèm một tấm thiệp có chữ ký mọi người thường có giá trị hơn món đắt tiền.
Nếu tặng cá nhân thì nên chọn thứ gắn với quãng thời gian làm việc chung — điều đó khiến món quà mang dấu ấn riêng thay vì là món ai cũng tặng được.
Dịp không nên tặng
- Ngay trước kỳ đánh giá hoặc trước một quyết định liên quan tới mình.
- Khi công ty đang có chuyện không vui — cắt giảm, khó khăn.
- Khi mình vừa mắc lỗi — dễ bị hiểu là muốn chuộc.
Trong những lúc này, làm tốt việc của mình thường có ích hơn.
Một câu hỏi tự kiểm
Trước khi tặng, thử hỏi: nếu cả phòng biết mình tặng món này, có ai thấy khó xử không?
Nếu câu trả lời là không thì món đó ổn. Nếu có chút ngần ngại thì thường nên chọn món nhẹ hơn, hoặc chuyển sang hình thức tập thể.
Khi sếp là người nước ngoài hoặc khác văn hóa
Ở công ty có yếu tố nước ngoài, vài điều đáng biết:
- Nhiều nơi có quy định nội bộ về giá trị quà được nhận, và người nhận buộc phải từ chối nếu vượt mức. Việc từ chối khi đó không liên quan tới cá nhân mình.
- Dịp lễ khác nhau — Tết âm lịch có thể không phải dịp họ quen, và ngược lại có những dịp mình không để ý.
- Quà mang tính văn hóa Việt thường được đón nhận tốt, và cũng dễ giải thích ý nghĩa khi trao.
Khi không chắc, hỏi đồng nghiệp lâu năm ở công ty đó là cách nhanh nhất — họ biết nếp của nơi làm việc rõ hơn mọi hướng dẫn chung.
Quà cho sếp cũ
Một tình huống ít được nhắc: tặng quà cho người từng là sếp mình, nay không còn quan hệ công việc.
Đây thực ra là dịp dễ nhất và ý nghĩa nhất — vì không còn yếu tố lợi ích nào, món quà chỉ còn là sự nhớ tới. Nhiều người nhận trân trọng loại quà này hơn hẳn quà nhận lúc còn đương chức.