Dịp buồn: thăm ốm, chia buồn, và khi nào không nên mang gì

Ba bài trước nói tặng sếp theo dịp trong năm, dịp cá nhân không phải lễ tết, và chuẩn bị mùa tết bằng danh sách và lịch. Bài này nói nhóm dịp ít ai viết tới: dịp buồn.

Ở đây món quà là phần nhỏ nhất, và đôi khi không cần tới nó.

Thăm người ốm

1. Hỏi trước xem họ có muốn tiếp khách không — người bệnh mệt hơn mình tưởng, và nhiều người muốn yên.
2. Hỏi qua người nhà nếu không tiện hỏi thẳng.
3. Ở ngắn thôi: mười lăm tới hai mươi phút là đủ với phần lớn trường hợp.
4. Đi ít người một lần, đừng kéo cả phòng cùng lúc.
5. Tuân thủ quy định của bệnh viện về giờ thăm và số người.
6. Đang ốm, đang ho thì đừng tới — gọi điện hoặc nhắn tin.

Mang gì khi thăm ốm

• Hỏi người nhà xem cần gì — nhiều khi thứ cần là đồ dùng hằng ngày chứ không phải quà.
• Không mang đồ ăn khi chưa hỏi: người bệnh thường có chế độ ăn theo chỉ định.
• Không mang thuốc, thực phẩm chức năng, bài thuốc mách bảo — đây là việc của bác sĩ điều trị.
• Hoa thì hỏi trước, một số khoa không cho mang vào và có người dị ứng phấn hoa.
• Phong bì là cách phổ biến và thiết thực, nhất là khi chi phí điều trị lớn; trao kín đáo cho người nhà.
• Giúp một việc cụ thể — đón con, trực thay ca, chở giúp — thường quý hơn mọi món.

Nói gì và không nên nói gì

• Nói ngắn và thật: "em có nghe chuyện, anh chị cần gì thì nhắn em."
• Không hỏi chi tiết bệnh tình nếu họ không tự kể.
• Không kể trường hợp người khác, nhất là trường hợp xấu.
• Không phán nguyên nhân: tại ăn uống, tại làm nhiều, tại nhà cửa bố trí sai.
• Không hứa điều mình không làm được.
• Im lặng ngồi cạnh cũng là một cách, và nhiều người nhớ điều đó lâu.

Chia buồn

• Đi viếng theo nếp của gia đình họ; không rõ thì hỏi người cùng cơ quan đã biết.
• Ăn mặc giản dị, màu trầm.
• Nói một câu ngắn rồi thôi; không cần tìm lời hay.
• Không hỏi về nguyên nhân mất, không hỏi chuyện thừa kế, không bàn chuyện công việc.
• Phúng viếng theo mức chung của cơ quan — nên có người đứng ra lo chung để không ai phải tự cân nhắc.
• Không chụp ảnh, không đăng lên mạng.

Khi ở xa không tới được

• Một tin nhắn thật lòng là đủ, và gửi sớm hơn là gửi hay.
• Gọi điện chỉ khi họ đã trả lời tin nhắn; lúc tang gia bận rộn, cuộc gọi có khi thành gánh nặng.
• Nhờ người trong cơ quan viếng giúp và nói rõ là thay mặt mình.
• Chuyển khoản phần phúng viếng thì ghi rõ tên để gia đình biết.
• Khi gặp lại thì nói một câu, đừng coi như không có chuyện gì.

Sau tang lễ mới là lúc cần

• Vài tuần sau thì mọi người đã trở lại nhịp cũ, còn người mất người thân thì chưa.
• Nhắn một câu sau một tháng có giá trị hơn nhiều so với đông người trong ngày tang.
• Nhớ ngày giỗ đầu nếu quan hệ đủ thân.
• Đừng hỏi "đỡ hơn chưa" như một câu xã giao; hỏi thì hỏi thật.
• Chia việc giúp họ khi mới đi làm lại, và đừng bàn tán về hiệu suất của họ trong giai đoạn đó.

Khi nào không nên mang gì

• Khi họ nói rõ là không muốn — tôn trọng, đừng nài.
• Khi món quà khiến họ phải tiếp mình lâu hơn.
• Khi mình chỉ quen sơ: một tin nhắn là đủ và đúng mực.
• Khi gia đình có yêu cầu riêng về phúng viếng.
• Khi mình cũng đang quá mệt mỏi — gửi lời nhắn và đi thăm sau cũng được, không ai trách.
• Có mặt đúng lúc và im lặng đúng chỗ nhiều khi là tất cả những gì cần.

Dịp buồn khác trong công việc

• Đồng nghiệp bị cho thôi việc: đừng tránh mặt, và đừng hỏi lý do; một lời chúc chân thành là đủ.
• Người vừa trượt một cơ hội lớn: đừng an ủi bằng cách chê cái họ không đạt được.
• Nhà họ gặp chuyện: hỏi cần giúp gì cụ thể thay vì nói chung chung là cần gì cứ bảo.
• Không mang quà tới trong mấy dịp này nếu chưa chắc; lời nói và việc làm hợp hơn.

Người làm quản lý

• Đứng ra lo phần chung để nhân viên không phải tự xoay.
• Cho nghỉ theo đúng chế độ, và nói rõ ràng chứ đừng để họ phải hỏi.
• Không hỏi khi nào đi làm lại trong những ngày đầu.
• Giữ chuyện riêng của họ trong phạm vi cần biết.
• Người mất mát kéo dài mà không hồi lại được thì có thể cần người có chuyên môn về sức khoẻ tinh thần — nói điều này một cách nhẹ nhàng và riêng tư.

Câu hỏi thường gặp