Quà cho cả nhóm có nam có nữ: chọn sao cho không ai thấy bị xếp loại

Hai bài trước nói tặng sếp nữ và mấy mặc định nên tránh, và chuyện 8/3 với 20/10 ở công sở. Bài này nói tình huống thường gặp hơn cả: phải chọn quà cho một nhóm có cả nam và nữ.

Cách nhanh nhất là chia hai loại: nữ một món, nam một món. Và đó cũng là cách dễ làm người ta khó chịu nhất — vì nó nói với mọi người rằng công ty xếp họ theo giới trước khi xếp theo công việc.

Vì sao chia theo giới hay hỏng

• Mặc định thường sai: không phải phụ nữ nào cũng thích mỹ phẩm, không phải đàn ông nào cũng thích rượu.
• Chênh giá trị lộ ra ngay: hai phần quà khác nhau thì ai cũng so, và bên nào rẻ hơn sẽ biết.
• Người không thuộc nhóm nào cảm thấy bị bỏ rơi — và công ty nào cũng có người như vậy.
• Nó biến một việc vui thành một thông điệp mà công ty không định gửi.

Cách đơn giản nhất: một món cho tất cả

1. Chọn một món ai cũng dùng được: đồ ăn ngon, đồ dùng văn phòng đẹp, đồ dùng trong nhà.
2. Cùng một món, cùng một giá trị cho mọi người, không phân cấp bậc trong cùng nhóm.
3. Nếu muốn có khác biệt thì cho chọn màu, không phải chọn theo giới.
4. Món dùng được thật hơn món trưng bày — người ta nhớ món mình còn dùng sau ba tháng.

Cho người nhận tự chọn

• Vài lựa chọn cùng mức giá là cách công bằng nhất và cũng dễ làm.
• Hỏi trước bằng một bảng nhỏ: chọn A, B hay C. Mất năm phút của mỗi người, đổi lại là món ai cũng thích.
• Phiếu mua hàng cũng là một cách, nhưng kiểm quy định công ty trước — có nơi coi thứ quy đổi được như tiền.
• Đừng để người ta phải giải thích vì sao chọn cái này.

Chú ý tới khác biệt trong nhóm

• Đồ ăn uống thì hỏi trước về kiêng khem: có người ăn chay, có người kiêng vì tôn giáo, có người dị ứng.
• Rượu bia không phải món chung an toàn — nhiều người không uống, vì sức khoẻ hoặc vì lý do riêng.
• Món cần cỡ thì rắc rối: áo, giày. Hỏi cỡ làm nhiều người ngại; tránh hẳn thì hơn.
• Món quá cá nhân — nước hoa, đồ trang điểm, đồ mặc trong — không hợp ở công sở, với bất kỳ ai.
• Người mới vào cũng phải có phần, dù mới làm một tháng.

Khi nào khác biệt là hợp lý

• Khác theo thâm niên hoặc theo cấp, nếu công ty vốn công khai nguyên tắc đó.
• Khác theo hoàn cảnh: người có con nhỏ nhận thêm phần cho con, và nói rõ tiêu chí là có con chứ không phải giới tính.
• Khác vì người ta tự chọn trong cùng một mức.
• Nguyên tắc chung: tiêu chí nào cũng được, miễn nói ra được và nghe hợp lý khi đứng trước cả phòng.

Ai đứng ra chọn

• Đừng để một người tự quyết hết rồi cả phòng góp ý sau — người đó vừa mất công vừa dễ bị trách.
• Một nhóm hai ba người, có cả nam có cả nữ, chọn nhanh hơn và ít lệch hơn.
• Chốt trước tiêu chí và mức tiền, rồi mới đi tìm món.
• Người được giao thì nên được cảm ơn công khai — việc này tốn thời gian thật.

Nhóm nhiều người, ít tiền

• Một món nhỏ mà chọn kỹ hơn hẳn một món to mà qua loa.
• Đồ ăn ngon là lựa chọn an toàn khi ngân sách hẹp.
• Kèm một tấm thiệp viết tay — phần này không tốn tiền mà được nhớ lâu nhất.
• Đừng gom góp ép: có người đang khó khăn và ngại nói ra.

Ngày dành riêng cho nữ

• 8/3 và 20/10 thì tặng riêng cho nữ là đúng dịp, không ai thắc mắc.
• Nhưng đừng để đó là dịp duy nhất trong năm phụ nữ trong công ty được ghi nhận.
• Điều kiện làm việc tốt hơn một bó hoa: giờ giấc linh hoạt, chỗ nghỉ cho mẹ có con nhỏ, cơ hội thăng tiến rõ ràng.
• Hỏi chính họ muốn gì — câu trả lời thường thực tế hơn mình đoán.

Mấy lỗi hay gặp

1. Thiếu phần của người nghỉ phép hôm đó — để riêng một phần và nhắn cho họ biết.
2. Phát giữa giờ làm bận rộn, thành ra vội vàng và mất vui.
3. Chụp ảnh đăng lên trước khi hỏi ý mọi người.
4. Bắt nhận quà rồi phát biểu cảm ơn trước cả phòng; có người rất ngại đứng trước đám đông.
5. Người tổ chức quên phần mình — nghe nhỏ nhưng đó cũng là một kiểu không công bằng.

Không có món quà nào làm vừa lòng tất cả. Nhưng cách chia thì làm cho công bằng được, và người ta để ý cách chia nhiều hơn để ý món quà.

Câu hỏi thường gặp